مي‌ناميدند، زيرا با دعايي به درگاه تثليث مقدس و مريم متبرك آغاز مي‌شدند؛ هم‌چنين ((كتاب‌ پيشه‌ها)) ناميده مي‌شدند، زيرا نخستين آنها، كه درحدود سال 1340 به اهتمام مدير مدرسه‌اي در بروژ تأليف شد، چنين عنواني داشت و اين عنوان مرهون اهميت پيشه‌ها (صنايع و اصنافشان‌) در بروژ بود و ممكن است تقليدي عمدي يا غيرعمدي از عنواني باشد كه اتين بوالو (سيزدهم ـ 2) يا استفانوس بيبان براي مجموعه‌ٴ مقررات اصناف پاريس به‌كار برده است‌. تأليف اين راه‌نماي‌ مكالمه‌ٴ فلاندري به فرانسه در بروژ كاملاً طبيعي بود، زيرا در آنجا زبان فرانسه در محافل درباري‌ روزبه‌روز ضروري‌تر مي‌شد. در اين شهر بزرگ بازرگاني در آن هنگام سه زبان رواج داشت‌: فلاندري زبان مكالمه‌ٴ عمومي بود؛ فرانسه زبان دربار خاندان دامپير (1278 ـ 1384) بود كه از اربابان خود، پادشاهان فرانسه‌، تقليد مي‌كردند؛ لاتيني هم زبان كليسا بود. كتاب پيشه‌ها پلي بود براي پر كردن شكاف ميان فلاندري و فرانسه (لهجه‌ٴ پيكارد). اين سندي است جالب‌، هم از لحاظ زبان شناسي و هم براي مطالعه‌ٴ عادات و فرهنگ مردم‌. تنها يك نسخه‌ٴ خطي از آن در دست‌ است‌، كه در مجموعه‌ٴ هلندي كتاب‌خانه‌ٴ ملي پاريس نگه‌داري مي‌شود. هانري ميشلن (پاريس‌1875)، و ژان گسلر (1931) آن را چاپ كرده‌اند.
كتاب پيشه‌ها چنان سودمند و كارآمد بود كه به‌زودي تقليدهاي متعددي از آن شد، اولي كتاب‌ مكالمه نام داشت و احتمالاً در ربع سوم سده‌ٴ چهاردهم تأليف شد و نسخه‌ٴ منحصر به فرد آن در كلن تاريخ حدود 1420 را دارد.1 تقليد ديگر فرانسه ـ انگليسي ((آموزش خوب و درست‌)) نام دارد و به اهتمام ويليام كاكستُن تأليف شده‌، كه زماني (حدود 1441 ـ 1470) در بروژ اقامت داشت‌ و درحدود سال 1483 آن را در وست‌مينستر منتشر كرد.2 اقتباسي از متن اصلي فلاندري ـ فرانسه به اهتمام رولاند فان دِن دُرپ پيش از سال 1501 در آنتورپ چاپ و به‌اهتمام گسلر (1931) تجديد چاپ شد.
زبان فرانسه در انگلستان‌. زبان فرانسه در انگلستان مقام ممتازي داشت‌؛ بعد از لاتيني زبان‌ اشراف بود و ازاين‌رو پسران انگليسي طبقات بالا مجبور بودند سه زبان بياموزند.3 آنان انگليسي‌ را از مادرانشان‌، از خدمتكاران و از روستاييان مي‌آموختند و با گذشت زمان‌، رفته ـ رفته در مكالمات ميان خودشان آن را بيشتر به‌كار مي‌بردند؛ ولي براي كليسا ناگزير بودند زبان لاتيني را